Pod pojęciem transportu kolejowego należy rozumieć gałąź transportu, która zaliczana jest do transportu lądowego. Transport kolejowy swoim zasięgiem obejmuje dwie główne składowe. Pierwszą jest infrastruktura, czyli linie kolejowe, stacje kolejowe oraz całe zaplecze techniczne, drugim jest tabor, czyli wszelkie środki transportu (lokomotywy, wagony). Firmy, które realizują transport kolejowy zwane są przewoźnikami kolejowymi, natomiast administratorami infrastruktury są zarządy kolejowe. W praktyceprzewoźnicykolejowi świadczą usługi transportowe (zaspokajają popyt na usługi transportowe) z wykorzystaniem infrastruktury kolejowej, która jest im udostępniania przez zarządy kolejowe. Wszystkie środki transportu wykorzystywane w kolei poruszają się po wyznaczonej torem kolejowym lub linią trasie. Kolej stanowi przykład transportu sztywnotorowego, co oznacza, iż środki transportowe mogą poruszać się tylko po specjalnie zbudowanym i dopasowanym do danej technologii torze. Ze względu na ogromną różnorodność kolei w poszczególnych państwach, terminologia i wszelkie podziały nie zostały do końca ujednolicone. Niemniej istnieje kilka klasyfikacji uwzględniających różne cechy kolei, które umożliwiają jej usystematyzowanie. Jednym z kryteriów jest rodzaj toru, po którym poruszają się środki transportu. W tym przypadku mamy do czynienia z następującym podziałem na kolej konwencjonalna, niekonwencjonalną oraz kolej linową. W skład pierwszej, która działa w oparciu o naziemne tory (pary szyn), po których toczą się koła wyposażone w specjalne obręcze mające na celu zabezpieczenie pociągu przed wykolejeniem się wchodzą: kolej wąskotorowa, gdzie rozstaw szyn jest mniejszy niż 1435 mm, kolej normalnotorowa, gdzie rozstaw szyn wynosi dokładnie 1435 mm, kolej szerokotorowa, gdzie rozstaw szyn wynosi więcej niż 1435 mm, kolej zębata, zawierająca dodatkową, zębatą szynę umieszczoną między szynami jezdnymi, kolej linowo-terenowa, posiadająca napęd linowy, poruszająca się na torze utworzonym na stałym podłożu. W skład kolei niekonwencjonalnej, która porusza się również po torach naziemnych, ale zupełnie innego rodzaju niż w przypadku kolei konwencjonalnej wchodzą: kolei z taborem ogumionym, która porusza się torem wyposażonym w specjalne prowadnice, kolej magnetyczna oraz kolej jednoszynowa. Wyróżnia się jeszcze trzecią, kolej linową (zwaną także napowietrzną), która przybiera formy wagonikowe, gondolowe, krzesełkowe, wyciągu narciarskiego.